Tekst

Met dit project willen wij een serie tekeningen maken waarin onze eigen manier van werken, vanuit vlekken, abstract meanderende lijnen enerzijds en harde figuratieve vormen anderzijds, een plek krijgt en de confrontatie met elkaar aangaat.

Het uitgangspunt is om ook daadwerkelijk in te breken in de wijze waarop de ander zijn werk maakt. Dit maakt niet alleen de samenwerking spannender maar uiteindelijk zal het hopelijk resulteren in een serie goede, verrassende maar vooral ook zeer diverse werken met ieder hun eigen oorsprong en steeds weer een verschillend resultaat. De samenwerking gaat verder dan een Cadavre Exquise, het creëren van een fictief personage of het gebruiken van de expertise van de een als aanvulling voor de ander.

Voor beide tekenaars is taal, in de vorm van poëzie of songteksten, een belangrijke inspiratiebron of uitgangspunt binnen het werk en de naam SUITE is ontstaan vanuit die voorliefde voor muziek en poëzie.

In de muziek bestaan SUITES uit verschillende ritmes of uit een compositie waarin de samenhangende onderdelen thematisch of tonaal zijn opgebouwd. Ze hebben geen gelijke vorm maar wel een gemeenschappelijke oorsprong. Ook in de poëzie vindt men in een gedichten verschillende uitgangspunten die uiteindelijk tot één stem gevormd zijn.

Naast muziek en poëzie zijn we geïnteresseerd in de suite als ruimte – waarin twee gescheiden delen samenkomen – zoals Georges Perec in zijn boek Ruimte Rondom waarin hij ruimtes op verschillende manieren definieert.

Naast het daadwerkelijke tekenen doen wij onderzoek in een aantal prentenkabinetten waar we tekeningen op de hand bekijken om na te gaan hoe ruimte in het werk gebruikt wordt en hoe twee zo verschillende fenomenen als ruimte en volheid zich tot elkaar verhouden. Te denken valt aan vroege Italiaanse tekeningen, Indiase miniaturen, Japanse prenten en tekeningen en Rodolphe Bresdin en Hercules Seghers. In een later stadium gaan wij een aantal dagen tekenen in het Musée Moreau in Parijs om het gebruik van vlek en lijn in het oeuvre van Gustave Moreau na te gaan.

_________________________________________________________________________________________________

SUITE

Drawing Now Paris 2020

100 tekeningen

Twee kunstenaars, tekenaars, die elkaar respecteren en bewonderen besloten om een spannende samenwerking aan te gaan. Paul van der Eerden (Rotterdam, 1954) en Romy Muijrers (Roosendaal, 1990) vatten het plan op in ieder geval 100 tekeningen gezamenlijk te maken. In het werkproces geven zij elkaar de ruimte en tegelijk zijn zij onlosmakelijk aan elkaar verbonden doordat zij in gezamenlijke tekeningen werken. Het woord suite heeft vele betekenissen. Het samenwerkingsproject heeft de naam SUITE gekregen vanuit de voorliefde van beide kunstenaars voor muziek en poëzie. Ook is de betekenis als een kamer en suite van toepassing, een opeenvolging van kamers die met schuifdeuren van elkaar zijn gescheiden of juist met elkaar verbonden kunnen worden. SUITE geeft het werkproces weer en ook het voorgenomen onderzoek dat beide kunstenaars aangaan met dit project. Het onderzoek richt zich op de zoektocht naar de grenzen van de authenticiteit en de uniciteit. Zij stellen zich de vraag of het eigen handschrift oplost in de gezamenlijke tekeningen of is de authenticiteit zo krachtig dat die overeind blijft? In hoeverre beïnvloeden de kunstenaars elkaar na het maken van meer dan 100 tekeningen samen? Blijft je eigenheid overeind of gaan autonome tekeningen op die van de ander lijken? Wat leer je van het proces en van elkaar?

Romy Muijrers en Paul van der Eerden vertrekken in hun werk uit tegenovergestelde richtingen; Muijrers werkt vanuit huidafdrukken in grafiet, waar Van der Eerden in principe een aanzienlijke weerstand tegen heeft. Hij werkt vanuit de lijn, een compositie van lijnen die helder en krachtig zijn. De invulling van de vlakken komt in latere instantie bij hem aan de orde. Die zijn even helder en strak. Het is een manier van werken die hij al decennia lang naar alle tevredenheid hanteert. Dat schijnbaar smoezelige van Muijrers daagt Van der Eerden uit om van zijn wellicht platgetreden paden te geraken. In het project staat hij open voor verandering, vernieuwing en stelt hij zichzelf voor de keuze de vrijheid te pakken die Muijrers hem biedt in haar werk. Haar zachte, gearceerde, meanderende en dromerige vormen en vlekken bieden nieuwe wegen om een vaststaand handschrift open te breken en vernieuwing toe te laten, zonder dat de oorspronkelijke beeldtaal verdwijnt. Muijrers daarentegen wordt door Van der Eerden uitgedaagd om ruimte toe te laten, die in haar autonome tekeningen ver is te zoeken vanuit haar liefde voor het oneindige, het eeuwig durende of wellicht vanuit een Horror Vacui.

Er zijn ook overeenkomsten in het werk van de beide kunstenaars, hoewel zij in beeld enorm van elkaar verschillen. In de verbeelding van de duistere en melancholische kant van de mens vinden zij elkaar. Bij Van der Eerden is het de onverschilligheid, de absurditeit van het dagelijks leven, Spleen, het geweld in de menselijke omgang en de tragiek die inherent is aan de donkere melancholische kant van het menselijk bestaan.

Muijrers geeft dit zelfde melancholische gedachtegoed op een heel andere wijze weer. In haar tekeningen verdwijn je als toeschouwer in de donkere chaos waar geen houvast wordt geboden. Zij geeft niet haar mening in haar tekeningen, zoals Van der Eerden dat wel doet, maar neemt je op in een gevoelsstructuur die tegelijkertijd aantrekt en afstoot.

De kunstenaars vinden elkaar ook in hun liefde voor literatuur; bij Van der Eerden de meer klassieke literatuur (Shakespeare, Blake) en poëzie, bij Muijrers zowel literatuur als songteksten (The Band, Jeff Buckley, Sandy Denny). Op geheel eigen wijze voegen zij teksten toe aan hun tekeningen. In de samenwerking is het gebruik van de teksten een onderwerp van gesprek en onderzoek.

SUITE is een on going samenwerkingsproject dat nu al duidelijk heeft gemaakt dat Muijrers en Van der Eerden gelijkwaardig zijn aan elkaar. In de gezamenlijke tekeningen zijn zij beiden sterk aanwezig. Je ziet niet een gevecht tussen twee ego’s, maar een zoeken naar nieuwe mogelijkheden, een heen en weer bewegen tussen de verschillende werkmethoden die telkens weer tot een nieuw en verrassend resultaat leiden. Niet in de laatste plaats is het verrassend voor de kunstenaars zelf. In het proces zijn beide handschriften verenigd en tegelijkertijd sterk aanwezig. Soms lijkt er een derde persoon te ontstaan uit de samenvoeging van de handschriften en soms verenigen de verschillen zich in het werk.

SUITE is nog niet klaar ook al zijn er al meer tekeningen gemaakt dan de kunstenaars zich hebben voorgenomen. Het onderzoek is nog niet af en er is nu nog geen zicht op wanneer dat wel het geval is. Er valt nog te veel van elkaar te leren en gezamenlijk te ondernemen.

Diana Wind

Curator hedendaagse kunst

Museum Rijswijk

_______________________________________________________________________________________________________

Romy Muijrers Sparren in een eenzame tijd

Kunstenaar Romy Muijrers (29) is al anderhalf jaar bezig met een groot kunstproject, Suite, waarvoor ze met collega Paul van der Eerden (1954) werkt aan ruim honderd gezamenlijke tekeningen. Het resultaat zou in maart getoond worden op de kunstbeurs Drawing Now in Parijs.

 Foto Hessel Waalewijn

‘Op 13 maart, de dag dat alle musea dichtgingen, kwam ik terug uit Ierland, waar ik een expositie had. Samen met Paul van der Eerden wilde ik hard gaan werken aan ons gezamenlijke tekenproject, dat we eind maart zouden presenteren in Parijs. We hadden afgesproken dat we drie dagen in de week samen zouden tekenen, in zijn atelier in Dordrecht. Zelf woon ik nogal klein in Den Haag. Toen zeiden Paul en zijn echtgenote: kom maar tijdelijk bij ons wonen. Ik heb geen auto, en reizen in het openbaar vervoer vond ik te risicovol.

„De tentoonstelling werd uitgesteld, eerst naar mei en toen naar volgend jaar. Ik baal ervan, het was een belangrijk internationaal podium, en het was mijn grote droom om te exposeren in Parijs. Het enige voordeel is dat we nu meer tijd hebben om verder te werken aan onze tekeningen. Ik woon nog altijd in bij Paul en zijn vrouw. Mijn andere twee banen als zzp’er – ik was gastvrouw in de Wonderkamers van het Kunstmuseum en bij Nest in Den Haag – liggen ook stil, dus ik heb even geen inkomen. Ik leef nu van de subsidie die we van het Mondriaan Fonds hadden gekregen voor ons tekenproject.

„Het is fijn om in deze eenzame tijd met iemand als Paul te kunnen sparren. We begrijpen elkaar als tekenaars. Zonder hem zou ik meer moeite hebben om deze tijd door te komen. De samenwerking geeft me houvast. We geven elkaar ook taakjes. Dan geef ik een vel papier waarop ik een vlek en wat lijnen heb achtergelaten, en dan ziet hij er bijvoorbeeld dansende figuren in. Zo associëren we verder, heel vrij, tot het eindresultaat. Als een tekening af is, laten we hem nog een paar weken liggen voordat we hem op ons blog publiceren. En soms zijn er tekeningen die we eerst afkeurden, maar die toch een herkansing krijgen. Die probeer ik dan te redden.

„We hebben nu 130 officiële werken. Galeriehouder Maurits van de Laar heeft aangegeven dat hij ze in november wel wil tonen in Den Haag, nu de kunstbeurs niet doorgaat. Zo is er toch iets om naartoe te werken.”

Sandra Smallenburg NRC-Handelsblad 14 mei 2020